วัดวิโรจนาราม: พิธีถอดถอนขันธ์/ถอดถอนองค์

วัดวิโรจนาราม: พิธีถอดถอนขันธ์/ถอดถอนองค์

ย่านาง (Yanang)

 

ย่านาง (Yanang)

 มีชื่อวิทยาศาสตร์ Tiliacora triandra (Colebr.) Diels จัดอยู่ใน วงศ์ Menispermaceae มีชื่อพื้นเมืองว่า เถาย่านาง จ้อยนาง เถาเขียว เถาวัลย์เขียว หย้าภคินี เครือเขางาม ย่านนาง ยานนาง วันยอ ย่านางเป็นไม้เลื้อยตระกูลเดียวกับเถาวัลย์ มีลักษณะเป็นเถา ใบเดี่ยวยาวรี รูปไข่ ใบหนาผิวเรียบเป็นมันมีสีเขียวเข้ม เมื่ออ่อนจะมีขนสีเทาขึ้นตามเถา เถาแก่จะมีผิวเกลี้ยงเหนียว ขนาดของใบยาว 5-10 เซ็นติเมตร กว้าง 2-4 เซ็นติเมตร ขอบใบเรียว ก้านใบยาวประมาณ 1 เซ็นติเมตร ออกดอกสีเหลืองมีขนาดเล็ก ออกเป็นช่อสั้นๆ ตามง่ามใบ ผลกลมใหญ่ เมื่อแก่จัดมีสีเข้ม เมล็ดในมีสีดำ ย่านางเป็นพืชที่พบในแหล่งธรรมชาติบริเวณป่าผสมผลัดใบ ป่าดงดิบ และป่าโปร่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมทั้งภาคอื่นก็มีกระจายทั่วไป ย่านางเป็นพืชที่ขึ้นในดินทุกชนิด และปลูกได้ทุกฤดู ขยายพันธุ์โดยการใช้หัวและการเพาะเมล็ด (Smitinand & Larson, 1991)

     ชาวอีสานใช้เถาใบอ่อน ใบแก่ตำคั้นเอานํ้าสีเขียวซึ่งมีลักษณะเหนียวและนำไปต้มกับหน่อไม้ปรุงเป็นแกงหน่อไม้ หรือซุปหน่อไม้ บางแห่งนำไปแกงกับขี้เหล็ก นำนํ้าคั้นย่านางไปใส่แกงขนุน อ่อม และหมก ซึ่งเป็นอาหารอีสานอีกด้วย นอกจากนั้นยังพบว่าใบย่านางมีคุณค่าทางสารอาหาร โดยเฉพาะสารเบต้าแคโรทีน แคลเซียม และธาตุเหล็ก ในปริมาณสูง ส่วนรากย่านาง มีสารอัลคาลอยด์หลายชนิด เช่น ทิเรียโครีน (Tiliacorine) ทิเรียโคลินิน (Tiliacorinine) นอร์ทิเรียโครินิน (Nor-tiliacorinine) เป็นต้น ชาวบ้านมักใช้รากย่านางมาต้มดื่มเพื่อใช้เป็นยาแก้พิษและแก้ไข้เกือบทุกชนิด เช่น ไข้หวัด ไข้อีสุกอีใส เป็นต้น (Mahidol, Sahakitpichan, & Ruchirawat, 1994 และ Wiriyachita & Phuriyakorn, 1981)

อ้างอิง :

Smitinand, T., and Larsen, K. 1991. Flora of Thailand (Vol. 5 Part 3). Bangkok: The Forest Herbarium, Royal Forest Department.

Mahidol, C., Sahakitpichan, P. and Ruchirawat, S. 1994. Bioactive natural products from Thai plants. Journal of Pure and Applied Chemistry. 66: 2353-2356.

Wiriyachitra, P. & Phuriyakorn, B. 1981. Alkaloids of Tiliacora triandra. Australian Journal of Chemistry. 34: 2001-2004.

 

สวนป่าผสมผสานภายในอาณาบริเวณที่พักสงฆ์บ้านนา

ว่านรางจืด

วันยอหรือยานางในสวนป่าฯ

การเพาะเบี้ยพันธุ์ฟักข้าว

โครงการสวนป่าสมุนไพรผสมผสาน

ทางเข้าสู่ที่พักสงฆ์บ้านนา ภายในบริเวณเป็นสวนป่าสมุนไพรผสมผสาน